„Tak, właśnie to, że to już spokój. Koniec. Po wszystkim.
Dwieście tysięcy ludzi leży pod gruzami. Razem z Warszawą”
Miron Białoszewski

Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku o godz. 17, trwało 63 dni do 3 października 1944 roku i było największym zrywem wolnościowym w historii II wojny światowej. Było krzykiem o wolność, niepodległość i podmiotowość. Zbrojne wystąpienie przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”. Rozkaz wydał Komendant Główny AK Tadeusz Bór-Komorowski. Prawie 50 tysięcy powstańców Armii Krajowej stanęło do walki; z tego zginęło ok. 16 tys., 25 tys. zostało rannych, 15 tys. dostało się do niewoli, a ponadto zginęło 150–200 tys. cywilnych mieszkańców Warszawy oraz 500 tys. wysiedlono z miasta.

Tegoroczne uroczystości przebiegały według następującego programu:

O godzinie 15:45 odprawiona została msza święta w intencji Ojczyzny w kościele rzymskokatolickim pod wezwaniem Rozesłania Świętych Apostołów. To pierwszy punkt obchodów, podkreślający duchowy wymiar rocznicy i potrzebę wspólnego przeżywania pamięci o poległych.

O godzinie 17:00, w symboliczną Godzinę „W”, uczestnicy spotkali się przy rondzie im. Jana Pawła II w Chełmie. Zawyły syreny, wszyscy zatrzymali się na minutę, by oddać hołd bohaterom tamtych wydarzeń. Rondo spowił biało-czerwony dym z rac i tradycyjnie odbył się uroczysty przejazd motocyklistów, którzy corocznie spotykają się w tym miejscu.
To właśnie ten moment pozostaje najważniejszym znakiem rocznicowych obchodów w całym kraju. Chwila ciszy i skupienia ma przypomnieć o godzinie wybuchu powstania oraz o tych, którzy stanęli do nierównej walki z okupantem.

Pół godziny później, o godz. 17:30, przy pomniku 27. WDP AK w Parku im. Unii Europejskiej nastąpiło spotkanie, podczas którego okolicznościowe przemówienie wygłosił gospodarz miasta Prezydent Jakub Banaszek. Następnie przedstawiciele delegacji — w tym m.in. członkowie parlamentu, kombatanci, samorządowcy, służby mundurowe, młodzież szkolna oraz mieszkańcy — złożyli wieńce i kwiaty u stóp pomnika.

Chełmskie Środowisko 27. Wołyńskiej Dywizji Armii Krajowej reprezentował zarząd w osobach: prezes Andrzej Owczarek, wiceprezes Jan Markowski, członek zarządu Stanisław Sawosz oraz sekretarz Mariusz Knap.

Natomiast o godz. 19:00 na Placu dr. Edwarda Łuczkowskiego odbył się wieczorny koncert Baczyński-Ukeje, oparty na poezji Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, jednego z najważniejszych poetów pokolenia Kolumbów.

Chociaż Chełm nie był miejscem walk powstańczych, lokalne obchody pokazują, że pamięć o sierpniowo-październikowych wydarzeniach 1944 roku ma wymiar ogólnopolski. To ważna lekcja historii dla młodszych mieszkańców wszystkich zakątków naszej ojczyzny, by przypominać im, czym była Godzina „W” i dlaczego wciąż pozostaje aktualna w przestrzeni międzynarodowej.